Άνθρωπος, Παιδί και Κατοικίδιο: ένας ιδιαίτερος δεσμός

Άνθρωπος, Παιδί και Κατοικίδιο: ένας ιδιαίτερος δεσμός

Άνθρωπος, Παιδί και Κατοικίδιο: ένας ιδιαίτερος δεσμόςΟ ισχυρός δεσμός που αναπτύσσεται μεταξύ του ανθρώπου και των ζώων συνετέλεσε καθοριστικά ώστε τα ζώα συντροφιάς να αναλάβουν ρόλους μελών οικογενείας. Μέσα στα χρόνια, από την υπάρχουσα βιβλιογραφία, διαφαίνεται η ιδιαιτερότητα του δεσμού που αναπτύσσει ο άνθρωπος με τα ζώα. Ο Lorenz, γνωστός ηθολόγος, ανέφερε ότι η επιθυμία του ανθρώπου να αλληλεπιδρά με τα ζώα συχνά προέρχεται από την ανάγκη του να διατηρεί τη σχέση του με τη φύση. Η Αμερικανική Κτηνιατρική Ιατρική Ένωση (American Veterinary Medical Association - AVMA) αναφέρεται στον δεσμό του ανθρώπου με τα ζώα και ορίζει τη σχέση τους ως: «αμοιβαία, επωφελή και δυναμική, που επηρεάζεται από συμπεριφορές καθοριστικές για την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων και των ζώων. Η σχέση αυτή περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται σε, συναισθηματικές, ψυχολογικές και σωματικές αλληλεπιδράσεις των ατόμων, των ζώων ή του περιβάλλοντος».

Παρόλα αυτά, νωρίτερα από τη δεκαετία του ‘70, ο ιδιαίτερος αυτός δεσμός, δεν αποτέλεσε συχνό αντικείμενο μελέτης από τους ερευνητές και τους ψυχολόγους. Μικρή μερίδα ψυχαναλυτών ερεύνησε τη σχέση ανθρώπου και ζώου, ωστόσο, ο Levinson υπήρξε από τους πρωτοπόρους θεραπευτές που παρατήρησε τα οφέλη της θεραπείας με τη βοήθεια ζώων (Animal-Assisted Therapy ή Pet Therapy). Συγκεκριμένα, στις έρευνές του βρέθηκαν εντυπωσιακά αποτελέσματα σχετικά με τη δυνατότητα των ζώων να επηρεάζουν θετικά παιδιά με προβλήματα συναισθηματικής φύσης.

Οι θεωρίες προσκόλλησης ή δεσμού (attachment theory), σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα ζώα θεωρούνται πηγές κοινωνικής υποστήριξης, δίνουν λογική εξήγηση στο γεγονός ότι νέα και μεγαλύτερα άτομα αναλαμβάνουν την ευθύνη και την φροντίδα ζώων.

Όσον αφορά στη θεωρία προσκόλλησης, που αρχικά προτάθηκε από τον Bowlby (1969), αυτή συσχετίστηκε και εξετάστηκε από ορισμένους ερευνητές σε συνάρτηση με την αλληλεπίδραση ανθρώπου και ζώου. Η θεωρία αυτή, ερμηνεύοντας την ανάγκη του ατόμου να προστατεύει και να αισθάνεται προστατευμένο, περιγράφει τον συναισθηματικό δεσμό των νηπίων με τις μητέρες τους και έχει διττή λειτουργία. Αφενός να καλύψει το αίσθημα της προστασίας και της ασφάλειας και αφετέρου, με την ανάπτυξη του παιδιού, να ενισχύσει την κοινωνικοποίηση του με τη μετάθεση της προσκόλλησης σε άλλα μέλη του στενού, αλλά και ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντός του. Πιο ειδικά, η Melson, χρησιμοποιεί τη θεωρία αυτή με σκοπό να περιγράψει τη σχέση των παιδιών με τα κατοικίδιά τους. Έτσι, σύμφωνα μ’ αυτήν, η προσκόλληση περιλαμβάνει τις εξής διαστάσεις: α) χρόνος και δραστηριότητες με το αντικείμενο της προσκόλλησης, β) ενδιαφέρον και αγάπη απέναντι σ’ αυτό, γ) γνώση και σκέψεις για τη σχέση αυτή, και δ) αλληλεπίδραση.

Με βάση τη θεωρία αυτή, η σχέση των ανθρώπων με τα ζώα συχνά παραλληλίζεται με τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, ιδιαίτερα με αυτήν ενός παιδιού με τον γονέα του. Σύμφωνα λοιπόν με τη θεώρηση αυτή, όπως ακριβώς τα παιδιά βασίζονται στους γονείς τους, τα κατοικίδια ζώα βασίζονται στους ανθρώπους-κηδεμόνες τους για συνεχή φροντίδα και προστασία. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι τείνουν να δίνουν στα κατοικίδιά τους ανθρώπινες ιδιότητες, προβάλλοντας με τον τρόπο αυτό τις δικές τους επιθυμίες, τα δικά τους συναισθήματα και κίνητρα.

Σχετικά με την κοινωνική υποστήριξη, είναι πλέον κοινά αποδεκτό ότι τα περισσότερα άτομα αποζητούν διάφορες μορφές αυτής, ώστε να ανταπεξέλθουν σε δύσκολες καταστάσεις. Πληθώρα ερευνητών υποστηρίζει ότι τα κατοικίδια αποτελούν πηγή υποστήριξης κοινωνικής μορφής και κατά συνέπεια ψυχικής και σωματικής υγείας. Υποστηρίζεται ότι μερικά άτομα δένονται περισσότερο με ζώα, παρά με ανθρώπους, καθώς τα πρώτα είναι πάντα διαθέσιμα να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Όσον αφορά στα παιδιά, οι κοινές δραστηριότητες και η φροντίδα των κατοικίδιων έχουν συσχετιστεί άμεσα με ισχυρούς δεσμούς. Έτσι, τα παιδιά συχνά αναφέρονται στα κατοικίδιά τους ως μέλη της οικογένειάς τους, αλλά και ως φίλους τους. Ειδικότερα, ο δεσμός που διαμορφώνεται ανάμεσα σ’ αυτά και στα κατοικίδιά τους θεωρείται καθοριστικός για την παιδική ηλικία, καθώς επηρεάζει την ψυχοσύνθεση και την ανάπτυξή τους, όπως συμβαίνει και για τις σχέσεις τους με τους γονείς, τα αδέρφια και τους φίλους τους.

Οι παραπάνω θεωρίες αν και δεν εξηγούν απόλυτα τον δεσμό μεταξύ ανθρώπων και ζώων, ωστόσο μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για να γίνουν καλύτερα αντιληπτές οι παρεμβάσεις στις οποίες συμμετέχουν ζώα.

Επιμέλεια: Γεωργία Ζαλίδου

bull blu Πίσω
 
Hug4Pets Sign
 q a
 h4dDownWindow

© Hug4Pets.com - Τα πνευματικά δικαιώματα των κειμένων και λοιπών επιμέρους στοιχείων ανήκουν στη Hug4Pets. Απαγορεύεται η ανατύπωση, αναπαραγωγή, δημοσίευση και γενικά οποιαδήποτε χρήση, εκμετάλλευση ή διάδοση οποιουδήποτε στοιχείου έντυπη, ηλεκτρονική, ψηφιακή ή άλλη μορφή και με οποιοδήποτε μέσο χωρίς την άδεια της Hug4Pets.com .

Copyright © Hug4Pets. All Rights Reserved || Όροι Χρήσης